Cấu tạo, chức năng của thấu kính Barlow
Để hiểu rõ cấu tạo, chức năng của thấu kính Barlow trước hết chúng ta phải nắm rõ những khái niệm cơ bản về tiêu điểm, tiêu cự và tiêu cự đỉnh.

 

 

 

Hình 1: Thấu kính dương (a), thấu kính âm (b)

Như trên hình 1 ta có: Tia sáng tới song song quang trục của thấu kính, khúc xạ trên mặt cầu (1) truyền thẳng, gặp mặt cầu (2), tiếp tục khúc xạ và đi ra khỏi thấu kính, cắt quang trục tại đâu thì đó là tiêu điểm F’ của thấu kính (trong trường hợp b phần kéo dài của tia khúc xạ trên mặt (2) sẽ cắt quang trục của thấu kính). Nếu kéo dài tia tới trên mặt (1) và tia khúc xạ trên mặt (2) thì hai tia này sẽ cắt nhau tại một điểm. Mặt phẳng đi qua điểm này và vuông góc với quang trục được gọi là mặt phẳng chính H’. Khoảng cách từ H’ đến F’ chính là tiêu cự f’. Khoảng cách từ mặt cầu (2) đến tiêu điểm F’ được gọi là tiêu cự đỉnh (hay chính xác hơn là khoảng cách từ đỉnh mặt cầu cuối cùng đến tiêu điểm), ký hiệu là sF’. Định nghĩa trên cũng đúng cho một hệ thấu kính với (1) là mặt cầu đầu tiên, (2) là mặt cầu cuối cùng.

 

Hình 2: Vật kính tiêu cự ngắn ghép với thấu kính Barlow

Trên hình 2b chúng ta có một vật kính với đường kính thông quang D, tiêu cự f’1. Nếu dùng vật kính này để ghép với thị kính có tiêu cự f’e thành KTV thì độ phóng đại của toàn hệ là f’1/f’e. Vậy nếu không thay thị kính có tiêu cự ngắn hơn thì có cách nào để tăng độ phóng đại của KTV không? Peter Barlow (1776-1862), một nhà toán học thế kỷ 18 đã đưa ra giải pháp thêm một thấu kính âm vào trước tiêu điểm của vật kính. Tiêu điểm F’a của vật kính lúc này trở thành vật ảo đối với thấu kính âm, qua thấu kính âm tạo ảnh thật F’b, lúc này là tiêu điểm của toàn bộ hệ vật kính + thấu kính âm. Trên hình 2b ta kéo dài tia khúc xạ trên mặt cuối cùng của thấu kính âm, tia này cắt tia tới vật kính tại điểm nằm trên mặt phẳng H’. Lúc này tiêu cự của hệ vật kính – thấu kính âm là f’2 (theo định nghĩa ở phần trên) và f’2 > f’1, hệ số phóng đại góc của KTV lúc này là f’2/f’e > f’1/f’e . Từ hình 2a và 2b có thể rút ra một số kết luận sau:

-         Hệ vật kính – thấu kính Barlow cho phép tăng độ phóng đại của KTV mà không phải thay thị kính.

-         Độ dài của ống kính của hệ vật kính – thấu kính Barlow có tăng hơn so với ống kính không có kính Barlow.

-         Hệ vật kính – thấu kính Barlow (hình 2b) tương đương với vật kính có tiêu cự f’2  (hình 2c) nhưng độ dài ống kính nhỏ hơn hẳn.

Thấu kính âm đơn tuy làm tăng độ phóng đại của KTV nhưng có thể làm giảm chất lượng ảnh do quang sai và sắc sai tăng. Vì vậy trong thực tế thấu kính Barlow là một hệ gồm 2 hoặc 3 thấu kính có chiết suất và chỉ số Abbe khác nhau nhằm khử quang sai và sắc sai. Các thấu kính đó được gọi là thấu kính Barlow tiêu sắc và tiêu sắc phức. Việc tính toán cụ thể tiêu cự hệ vật kính – thấu kính Barlow và điểm đặt thấu kính Barlow sẽ được đề cập đến trong bài “Tính toán tiêu cự và điểm đặt thấu kính Barlow trong KTV” sắp được đăng tải.

 

 

Bài viết cùng danh mục

CHĂM SÓC DA TRONG MÙA ĐÔNG
    Với những bí quyết chăm sóc da chuẩn nhất cho mùa đông này bạn sẽ không còn phải lo sợ làn da của mình bị nứt nẻ thiếu sức sống nữa. Hãy vui vẻ tận hưởng mùa đông nhé!
Đời người có 3 loại tiền, tiêu càng nhiều, kiếm sẽ càng nhiều: Ai cũng nên biết!
Đời người có 3 loại tiền, bạn tiêu càng nhiều, kiếm về sẽ càng lắm. Hơn nữa, những loại tiền này nhất định phải tiêu, không thể để dành. Hãy xem đó là những loại tiền gì?
9 mẹo nhỏ giúp bạn tăng năng suất làm việc, sự nghiệp như mũi tên vút về phía trước
Dù bạn là một doanh nhân thành đạt hay làm việc tự do thì tập trung làm việc luôn là một điều cần thiết. Cơ hội thành công của bạn sẽ bị hạn chế nếu bạn không thể tập trung hết sức vào những việc quan trọng.
Đời người ngắn lắm, sống cho mình còn chưa đủ, nói gì đến việc bận đi làm hài lòng người khác: Miệng của người ta còn tai của mình, đừng quan tâm đến họ!
Miệng là của người khác, lời thị phi chỉ là chuyện trong thiên hạ, vĩnh viễn không phải là thước đo đánh giá một con người. Bởi vậy, thay vì dao động trước những lời đàm tiếu, hãy nhìn lại bản thân và tin vào chính mình.
4 loại thực phẩm “bốc mùi” nhiều người xua đuổi nhưng lại có thể ngừa được cả ung thư
Các chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra 4 loại rau củ quả “có mùi khó chịu”, nhưng lại có giá trị dinh dưỡng rất cao, thậm chí có thể ngừa ung thư.